Het experiment van God met de duivel

  • ‘Zie hoe wijd de zee zich uitstrekt. Daar wemelt het, zonder tal, van dieren, klein en groot. Daar bewegen de schepen zich voort, daar gaat Leviathan, door U gemaakt om ermee te spelen’ (Psalm 104).

De Leviathan

God experimenteerde met de duivel. In Gods gedachten komt immers nooit het kwade op. Hij kende het alleen als mogelijkheid, wanneer de schepping in haar ontwikkeling zou kunnen worden aangetast. God kent het kwade door waarneming uit de gedragingen van de afgevallen engelen ten opzichte van zijn scheppingswetten. Denk aan Psalm 104, die hierboven geciteerd wordt. In deze psalm wordt de grootheid van de Schepper bezongen. Wat de engelenwereld betreft, staat in dezelfde psalm:

  • ‘U maakt van de wolken Uw wagen en beweegt U op de vleugels van de wind, U maakt van de winden Uw boden, van vlammend vuur Uw dienaren’ (vers 3,4).

In Hebreeën 1:7 staat dat met deze winden en vuurvlammen volgens de Septuaginta engelen worden bedoeld. Ook de dierenwereld is geheel van haar Schepper afhankelijk:

  • ‘En allen zien ernaar uit dat U voedsel geeft, op de juiste tijd…. ontneem hun de adem en het is met hen gedaan, dan keren zij terug tot het stof dat zij waren’ (vers 27-29).

In dit verband worden ook de zeedieren genoemd. Er zijn kleine maar ook grote onder hen. De laatste worden vergeleken met schepen. Het allergrootste ‘slagschip’ is de Leviathan, waar God mee speelt, dus met wie Hij doen kan wat Hij wil. Dat hier niet wordt bedoeld dat de Leviathan is geschapen om in de zee te spelen, zoals de Statenvertaling en de Lutherse vertaling in afwijking van de overige van de ‘Zes vertalingen’ hebben, blijkt ook uit Job 40:24, waar de Heer tot Job zegt:

  • ‘Kun je met hem – de Leviathan – spelen als met een vogel, hem aan een touw houden, voor je dochters?’

De vijand van God is de Leviathan, de oude draak, beeld van de satan. God speelt met hem. Dit is geen amusement tussen twee gelijke partijen, tussen vrienden, maar zoals een kind met een vogeltje speelt of een slangenbezweerder met een slang. Door dit spelen proberen zij op te merken wat er in zo’n dier leeft. Zij beheersen ze echter en staan er ver boven. In Psalm 104 wil de dichter zeggen dat de Leviathan volkomen aan God is onderworpen. De grote zee was met haar vreemde vissen en watermonsters een onbekend terrein voor de Israëliet. Zo was in het oude verbond de engelenwereld een verborgenheid. Jezus heeft echter door zijn leer over het Koninkrijk der hemelen dit terrein voor ons ontsloten.

Hoe experimenteren?

Op welke manier experimenteert God nu met de duivel? Door hem waar te nemen in de tijd, dat hij zich opstelt als vijand van de mens en van de schepping. Zo vroeg de Heer aan de satan: ‘Heb je ook op mijn knecht Job gelet?’ Dan begint een experiment tussen God en de duivel. Deze was eenmaal een geest met grote kracht en gaven toegerust en de eerstgeborene van de onzienlijke schepping. Hij was het allerhoogste en voornaamste schepsel. Daarna kwam de schepping van de mens van wie werd gezegd, dat Opperste Wijsheid blij met alle mensen is (Spr.8:31). Alleen de mens zou zich naar Gods beeld en als zijn gelijkenis ontwikkelen. Door een langdurig vormingsproces zou hij dit hoge doel bereiken en zouden alle dingen onder zijn voeten worden onderworpen (Hebr. 3:1-8).

Omdat de satan zulke veranderingen niet kent, veracht hij de mens in zijn beginperiode. Hij acht hem nietig, ongeschikt tot het goede en incapabel om te heersen. Om bij eventuele aanvallen en beschadigingen vanuit de demonenwereld, te zorgen dat de mens toch de hoge weg zou kunnen begaan, had God tevoren het herstel in hem gelegd. Wanneer de ‘hielbijter’ zijn beschadigend werk verrichten zou, stond de overwinning van de mens toch vast.

Omdat de mens in staat was zich ook geestelijk tot zeer grote hoogte te ontwikkelen, kon worden gezegd dat hij de slang de kop zou vermorzelen. Hij zou tot een heerser worden zowel in de zienlijke als in de onzienlijke wereld. Om deze reden vernietigt God zelf de duivel niet, maar Hij vormt eerst de zonen van God, die de zuchtende schepping bevrijden en die aan het einde van dit tijdperk de satan in het hemelse Armageddon een beslissende nederlaag toebrengen.

Wij leven in de tijd van het grote experiment van God met de duivel en met de mens. De uitslag staat vast en is al gezien bij Jezus Christus. Hij werd waardig bevonden om op de troon van de Vader te zitten. Hij opent de boekrol waarin het heerlijke plan van God wordt ontvouwd. Ook deze eerste van de nieuwe schepping bereikte het doel langs de weg van ontwikkeling. Het ging bij Hem ook van kracht tot kracht en van heerlijkheid tot heerlijkheid, Hij is de eerste en grootste van een menigte overwinnaars die op de troon komen.

Maar de Leviathan zal, met allen die de duisternis hebben liefgehad en dit heerlijke plan van God met de mens hebben weerstaan, in de vuurpoel worden geworpen. Daar heerst een innerlijk beschadigings- en vernietigingsproces. Het verterende en ontbindende vuur slaat daar alleen naar binnen en heeft geen kracht meer om iets naar buiten aan te tasten. In de vuurpoel is geen herstel meer mogelijk. In eeuwigheid niet.