Heling voor gebroken harten

Een van de ‘sleutels’ tot het verstaan van het ‘evangelie van het Koninkrijk der hemelen’ zoals dat op deze site telkens weer naar voren komt, is het besef dat wat de mens, gelovig of ongelovig, in zijn leven innerlijk doormaakt, te maken heeft met wat vanuit de geestelijke wereld op hem afkomt. Waar sprake is van zonde, ziekte, verleiding en verleugening is ook altijd op de een of andere manier sprake van de inwerking van het rijk van de duisternis. Het is de satan immers die komt om te stelen, te slachten en te vernietigen.

Willen we echter de invloed van de vijand met succes uit ons leven verwijderen en weren, dan zullen we voor alles oog moeten krijgen voor de bressen waardoor zij bij ons binnendringen. Voor alles zullen we moeten leren die bressen te sluiten, door bekering, vergeving, geloof, overgave, toevertrouwen. Pas dan kan de strijd gestreden worden. In dit artikel leggen we het accent op de wegen en middelen die de gelovige ter beschikking staan om te komen tot een goede basis voor de ‘overwinning op verwerping’.

Verwerping

Er zijn ervaren geestelijke werkers die schatten dat een op de vijf mensen problemen heeft met verwerping. Verwerping is het gevoel niet gewenst te zijn, het besef niet te worden liefgehad. Het kan de behoefte zijn om deel van een groep uit te maken en het gevoel te hebben er buiten te staan. Ongetwijfeld heeft de reden waarom zoveel mensen onder dit probleem lijden vaak te maken met de aard van onze maatschappij en de stresssituaties waarin mensen leven. Speciaal wat betreft de spanningen die het gezinsleven ontwrichten. De Bijbel spreekt van het gebroken hart van een getrouwde vrouw die opeens beseft niet langer geliefd te zijn door haar partner. Misschien is ze nog een jonge vrouw, nog maar nauwelijks getrouwd, maar ze komt tot de ontdekking dat haar man niet meer van haar houdt. Misschien is hij zelfs van plan zich van haar te scheiden en een ander te trouwen. Is het een wonder dat de Schrift haar beschrijft als een ‘verlatene en gebrokene van geest’:

  • ‘Want als een verlaten en diep bedroefde vrouw heeft u de Heer geroepen, als een vrouw uit de jeugdtijd, nadat zij versmaad werd, zegt uw God’ (Jes.54:6).

Dit soort verwerping veroorzaakt diepe innerlijke pijnen en wonden, die nauwelijks te dragen zijn. De gevolgen worden in de Schrift omschreven als: ‘De geestkracht van de mens houdt hem staande in zijn lijden, maar een neerslachtige geest, wie zal die opbeuren’ (Spreuken 18:14). Sommige ervaringen in ons leven zijn zo pijnlijk voor ons, dat we innerlijk weigeren om er aandacht aan te schenken. Of we het nu willen aanvaarden of niet, de innerlijke verwonding is en blijft er. Ze is er als een verwonding die dieper ligt dan het bewustzijn, dieper zelfs dan onze herinneringen, als een gebroken zijn in onze geest. Vaak zit ons probleem zo diep weggestopt, dat we ons niet eens bewust meer zijn dat deze problemen ons parten spelen. Toch heeft de Heer een oplossing voor deze nood. Jezus kwam om genezing te brengen aan gebrokenen van hart. De Schrift zegt van Hem:

  • ‘De Geest van de Heer is op Mij, omdat Hij Mij gezalfd heeft om verbrokenen heen te zenden in vrijheid’ (Lucas 4:18,19).

De oorsprong

Men vermoedt soms dat verwerping zelfs kan beginnen voordat een kind geboren is. Als een vrouw tijdens de zwangerschap haar kind met afkeer en afwijzing draagt, dan zou het geboren kunnen worden met een innerlijk besef van verworpen te zijn. Verwerping kan ook aan de orde zijn waar een kind bij de geboorte door de moeder wordt afgestaan voor adoptie. Of wanneer in het gezin een scheiding plaats vindt, terwijl het kind nog jong is. Verwerping kan wortel schieten wanneer een van de ouders overlijdt. ‘Waarom is mij dit overkomen’, kan de vraag dan zijn. ‘Wat heb ik gedaan dat ik op deze manier gestraft moet worden’. Ook kan de dood van een van de ouders een diep gevoel van verlatenheid bij een kind achterlaten.

De Bijbel laat zien dat God een speciaal warm gevoel heeft voor kinderen die zich verworpen voelen: ‘Al hebben mijn vader en moeder mij verlaten, toch neemt de Heer mij aan’ (Psalm 27:10). Als we te maken hebben met kinderen die met verwerping worstelen, kan het goed zijn voor dat kind te bidden met de gedachte de diepe gevoelens van verwerping te doorbreken.

Eenzaamheid

Uit het gevoel verworpen te zijn kunnen allerlei andere problemen voortkomen. Er zijn doorgaans twee verschillende lijnen aan te wijzen, waarin onze reactie op verwerping zich kan ontwikkelen. Dit is geen absolute wet, maar veel ervaren geestelijke werkers stellen die twee lijnen vaak genoeg vast om hier een bepaald patroon in te herkennen.

De eerste lijn waarin verwerping voortgezet wordt, is die van ‘eenzaamheid’. Eenzaamheid kan een verschrikkelijk iets zijn. De wereld om ons heen is vol van mensen die zich eenzaam voelen. Zelfs in de gemeenten hebben we mensen die nooit hun eenzaamheid overwinnen. Eenzaamheid kan tot zieligheid leiden. Zieligheid en eenzaamheid leiden vaak tot zelfbeklag. Zo iemand heeft altijd medelijden met zichzelf. ‘Niemand begrijpt me’. ‘Anderen zijn daartoe in staat, maar ik niet’. ‘Waarom heeft God me gemaakt zoals ik ben’ enzovoort.

Wanhoop

De volgende stap is depressie: een overweldigend gevoel dat zich van de persoon meester maakt. Depressie kan tot een ernstiger zaak leiden: tot wanhoop en hopeloosheid. We komen dan tot uitspraken als: ‘Het heeft allemaal geen zin meer, ik geef het op’. Wanhoop kan iemand op zijn beurt tot een doodsdrang of tot zelfmoordneigingen brengen. Deze doodsdrang, het verlangen om te sterven uit zich dan in uitspraken als: ‘Ik wilde wel dat ik dood was’. Of zelfs als een gebed: ‘Heer, neem me maar weg, laat me nu maar naar de hemel gaan. Het leven is te moeilijk voor me’. Dit kan gevaarlijk zijn. We hoeven dat soort ‘gebeden’ niet al te vaak uit te spreken, of we openen ons hart en leven voor de satan (Ef.4:27).

Bij gedachten aan zelfmoord is men meer radicaal. Daarbij spelen overleggingen als: ‘lk kan er net zo goed een eind aan maken. Wat voor zin heeft het leven nog. Ik zal een fles met pillen nemen of me voor de trein werpen.’ Voor mensen die zich zo sterk verworpen voelen is het vaak heel moeilijk te geloven dat God van ze houdt en voor hen zorgen wil. Vaak is het de zonde van ongeloof waar deze mensen uit moeten komen.

Weerspannigheid

De tweede lijn die uit verwerping voortkomt gaat een totaal andere richting uit. De eerste stap is verharding. Mensen die deze weg inslaan denken of zeggen: ‘Nu, als men niet van mij houdt, wat dan nog. lk heb ze helemaal niet nodig, ik kan het zonder hen ook wel.’ Deze verharding leidt tot onverschilligheid. Tot een houding van: ‘Het kan me niets meer schelen. lk ben te veel verwond. Niemand krijgt van mij meer de gelegenheid om me nog meer te verwonden’. Men richt zo barrières op die niemand kan doordringen. Uiterlijk is men misschien vriendelijk, is men aangenaam in de omgang, kan men zelfs grapjes maken. Maar er leeft iets in deze mensen, waar men nooit doorheen komt. Een vrouw kan zo zeggen: ‘Ik ben vijftien jaar getrouwd geweest, maar ik weet nog steeds niet wat er in het hart van mijn man leeft.

Op onverschilligheid volgt vaak rebellie. Men begint dan dingen te denken en te zeggen als: ‘Iedereen is tegen mij, ik ben dus ook tegen iedereen. lk haat ze!’ In de zogeheten ‘christelijke  landen kunnen mensen boos op God worden en dingen zeggen als: ‘God, ik haat U. Waarom hebt U me op deze manier gemaakt. Waarom hebt u me eigenlijk op de wereld gezet?’ Dit zijn verschrikkelijke dingen om uit te spreken, maar het gebeurt maar al te vaak. In deze lijn van ontwikkeling van verwerping komt de zonde van trots en hoogmoed boven. Daar zal een eind aan moeten worden gemaakt, wil er een bevrijding plaats kunnen vinden.

Toverij

Weerspannigheid kan soms tot iets leiden, dat men op het eerste gezicht niet vermoeden zou. Verwerping kan nauw verbonden zijn met: toverij. De Bijbel stelt namelijk ‘weerspannigheid is de zonde van toverij’. Deze vorm van betrokkenheid met het occulte komt vooral in de westerse wereld naar voren, maar dit kan ook overal elders plaats vinden. Weerspannigheid heeft betrekking op de hele Occulte wereld – waarbij mensen geestelijke ervaringen zoeken buiten de Enige en Waarachtige, buiten de levende God om. Het is een uitdrukking van totale onwetendheid of van bewuste rebellie. Het kan een bewust zich keren van de ware God naar een valse god zijn. Het is het breken van het eerste gebod (Ex.20:3). Koning Saul is een goed voorbeeld van iemand die in het occultisme terecht kwam en dit met zijn dood bekopen moest (1 Kron.10:13,14).

Bevrijding

Elke oplossing die God te bieden heeft voor de problemen van ons leven, houdt verband met de kruisdood van Jezus. Het kruis wijst op de grondprincipes van ‘uitwisseling’ en ‘vervanging’. Op het kruis werd aan Gods gerechtigheid, door Jezus vrijwillig voldaan. Al het kwaad dat de mens rechtens verdiende, werd daarbij op Jezus gelegd. Zodat degenen die zouden geloven en zich zouden bekeren al het goede ontvangen zouden dat in Gods gerechtigheid Jezus toebehoorde. Jezus nam het kwaad op zich, opdat wij het goede zouden ontvangen. Aan het kruis stierf de Heer Jezus niet alleen voor onze zonden en ziekten, maar hij onderging ook onze verwerping. Veel mensen die gebukt gaan onder verwerping, denken dat niemand weet wat zij ervaren (Spr.14:10). Maar Jezus kende de diepste gevoelens van verwerping. Mensen ondergaan slechts de verwerping van hun medemensen. Maar Jezus leed ook nog eens onder de afwezigheid van Zijn Vader – iets dat geen enkel mensenkind ooit op deze wijze zal hoeven te ondergaan.

Aanvaarding

Het meest volmaakte medicijn tegen verwerping is de zekerheid dat Jezus onze verwerping onderging opdat wij door de Vader aanvaard zouden kunnen worden als rechtvaardigen. We moeten daarbij twee belangrijke factoren in het oog houden: Jezus heeft al onze verwerping met al zijn pijnen en smarten aan het kruis ondergaan. De uitwisseling heeft zich voltrokken. We kunnen door God geaccepteerd worden omdat Jezus onze verwerping onderging:

  • ‘Hij was veracht en van mensen verlaten, een man van smarten en vertrouwd met ziekte, ja, als iemand, voor wie men het gelaat verbergt; Hij was veracht en wij hebben Hem niet geacht’ (Jes.53:3).

Alleen al de gedachte dat we innerlijk voor onszelf beslag mogen leggen op het gegeven dat Jezus onze verwerping in onze plaats onderging opdat we door God aanvaard zouden worden in Hem, zou al eens voldoende kunnen zijn om op onze verwerping de overwinning te behalen. Soms zijn er problemen met ouders of partners waar eenvoudig geen oplossing meer voor te vinden is. Maar wanneer iemand door Jezus Christus tot God komt, mag die persoon zich opgenomen weten in het allerbeste gezin van het heelal. En God houdt er geen verschoppelingen op na! Gods houding tegenover hen die tot Hem komen met hun problemen is als die van de vader van de verloren zoon. De Vader zal hen alles toevertrouwen wat Hem toebehoort (Luc.15:7, 22-24).

Stappen tot herstel

Men zal men bereid moeten zijn om radicaal een eind te maken aan alle bitterheid, restsentiment, haat en rebellie die men nog in het hart zou willen koesteren (Ef.4:31,32). Dan zal het feit aanvaard moeten worden dat we zoals we zijn, volledig door God aanvaard en geliefd worden. God is geen god die zijn kinderen slechts tolereert, Hij houdt van ze. Hij is in hen geïnteresseerd en Hij zorgt voor hen (Ef.1:6b; Joh.17:23b). Wie worstelt met verwerping zal er een gewoonte van moeten maken om in zijn gebeden en zijn gesprekken met God Hem steeds als ‘Vader’ te benaderen. Hij zal het vaak moeten zeggen: ‘Ik dank U dat Uw mijn hemelse Vader bent en dat U van mij houdt zoals ik ben’ (Ps.103:13; Rom.8:25; Matth.6:9). Wie lijdt onder verwerping zal moeten leren zichzelf te aanvaarden zoals God hem aanvaardt, als een nieuwe schepping, als Gods werkstuk!

Een gebed

  • ‘Vader, in Jezus’ naam kom ik tot U. Ik doe nu uit mijn hart weg bitterheid, haat, sentiment en rebellie. Ik doe afstand van mijn zonden en ik dank U dat U werkelijk van mij houdt en dat ik het voorwerp van uw liefde en aandacht ben. U bent mijn Vader. Dank U dat ik bij uw gezin horen mag. En Vader, ik aanvaard mijzelf zoals U mij geschapen hebt. Ik dank U voor het vrijwillige offer van Uw Zoon Jezus en geloof dat U een goed werk in mijn leven bent begonnen. Ik geloof dat U dat werk zult voortzetten tot de dag van Christus. Heer, ik spreek mijzelf in Jezus’ naam nu los van elke duistere druk die door de satan op mij gelegd wordt. Jezus is nu Heer van mijn leven en ik verheug mij daarin. Ik bid dit in Jezus’ naam. Amen’.