In de Bijbel staat het verhaal van de bekering van Levi, de tollenaar. In een paar minuten tijd lees je zijn verhaal:
- ‘En hierna ging Hij weg en Hij zag een tollenaar, van wie de naam Levi was, in het tolhuis zitten en Hij zei tegen hem: Volg Mij! En hij stond op, liet alles achter en volgde Hem. En Levi maakte voor Hem een grote maaltijd klaar in zijn huis en er was een grote groep van tollenaars en van anderen die met hen mee aten. En hun Schriftgeleerden en de Farizeeën mopperden tegen Zijn leerlingen en zeiden: Waarom eet en drinkt u met tollenaars en zondaars? Maar Jezus antwoordde en zei tegen hen: Wie gezond zijn, hebben geen dokter nodig, maar wie ziek zijn. Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen tot bekering te roepen, maar zondaars’ (Luc.5:27-32).
Dit verhaal leest als een roman, het lijkt een supersnelle bekering, maar er zit veel diepte in die je gemakkelijk over het hoofd kunt zien. De strijd in de onzienlijke wereld was hevig toen er bij Levi een verandering van denken kwam.
Het werk van de Tollenaar
Levi was een slimme man, gewend om zijn verstand goed te gebruiken. Hij was zeker niet iemand die zich snel liet ompraten. Hij had een goede baan als tollenaar. Tollenaars waren aangesteld om de belasting te innen. De mensen hadden een hekel aan deze belastinginspecteurs. Hun land werd al een tijd overheerst door de Romeinen, logisch dat ze er grote moeite mee hadden om aan Tollenaars, tempelbelasting te betalen… Maar zij dachten daarbij vooral aan het eigenbelang van de Tollenaar. Om er zelf wat aan te verdienen, vroegen ze meer geld dan noodzakelijk was. Begrijpelijk dat tollenaars niet geliefd waren. De mensen zetten de tollenaars dan ook op één lijn met hoeren en dieven.
Jezus dacht er echter anders over. Hij had andere normen als het ging over het beoordelen van mensen. Ook dàt vonden de mensen irritant. Jezus genas dan wel zieken, blinden en verlamden, maar Hij bemoeide zich ook nog met een soort publiek, waar zij hun neus voor ophaalden.
Levi had de verhalen over Jezus gehoord. Hij wist dat Jezus altijd klaar stond om anderen te helpen, zonder er ook maar geld voor te vragen. Dat was bijzonder. Vergeleken met zijn eigen leven wat Jezus een totaal ander mens. Levi zou als echte Jood geld gevraagd hebben voor elke genezing en elk wonder. Maar tegelijkertijd zag hij ook dat Jezus iets had wat hij ook wel zou willen hebben: een hart vol liefde voor de medemens, een houding die rust en vrede uitstraalde. Geld was gemakkelijk, hij kon er goed van leven, maar in zijn hart voelde Levi een grote leegte, eigenlijk was hij straatarm.
Deze tollenaar kende Jezus alleen van horen zeggen, maar Jezus kende hem! In de onzienlijke wereld woedde de strijd om het leven (en de toekomst) van deze man; het rijk van de duisternis probeerde zijn prooi vast te houden. Dit leidde tot een rechtstreekse confrontatie. Jezus kwam Levi tegen, niet in de synagoge, maar uitgerekend op de ongunstigste plaats: bij het tolhuis, de werkplaats van Levi’s woekerwinsten. Met onzichtbare banden zat deze tollenaar vast aan de machten van geldzucht. En dan ontmoet hij Jezus!
Jezus maakte geen praatje, Hij wees Levi niet op zijn fouten, Jezus wist dat Levi niet zelf de banden met Satan kon verbreken, daarom gaf Hij alleen maar een opdracht. Hij zei kort maar krachtig:
- ‘Volg Mij!’.
En Levi volgde Hem
De meeste Bijbellezers beschouwen Levi als een man zonder wil, die zomaar Jezus volgde, alsof hij Jezus zo sympathiek vond. Ze zien niet hoe deze man losgescheurd moest worden van zijn banden en ze onderkennen niet hoe in die twee simpele woorden van Jezus een wereld van kracht is gelegen. ‘Volg mij’, zei Jezus tot Levi, dit betekende tegelijkertijd voor de demonen: ‘Laat los!’ In de hemelse gewesten werd een strijd gevoerd, waarbij de machten uitgedreven werden.
Over Levi lezen we:
- Hij stond op,
- Hij brak met zijn oude leven,
- Hij volgde Jezus.
Dit was geen emotionele actie, Levi wist wat hij deed. En dat maakte hij zichtbaar door een maaltijd klaar te maken. Hij wou anderen laten delen in zijn geluk. Iedereen mocht weten dat hij veranderd was. Hij gunde dit nieuwe leven ook aan zijn vrienden en collega’s.
Terwijl deze nieuwe volgeling van Jezus op deze manier zijn solidariteit met zijn naaste bewees, stonden buiten op straat de kerkelijke leiders zich te ergeren. Hier was het bewijs dat Jezus nooit van God gezonden kon zijn. Want Hij ging eten bij zondaars. Zo Iemand kon niet de Zoon van God zijn. Na afloop van de maaltijd spraken ze de leerlingen aan:
- ‘Waarom eten jullie met tollenaars en zondaars?’ Jezus gaf zelf antwoord: ‘Zij die gezond zijn, hebben geen dokter nodig, maar zij die ziek zijn. Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen tot bekering te roepen, maar zondaars’.
Levi had geen religieuze ballast, zoals die ‘vrome’ mannen die het allemaal zo goed wisten en daarom kon hij gered worden. Zolang kerkelijke leiders vasthielden (en nog vasthouden) aan hun dwalingen, kon Jezus hen niet helpen. De kern van Jezus’ bediening is immers: zondaars redden, zieken en misvormden genezen en gebondenen bevrijden. Maar dan moeten ze dat wel zelf willen. De leiders hadden met al hun religieuze inspanningen daar geen enkele behoefte aan. Met al hun krampachtige, religieuze inspanningen hadden zij nog niets begrepen van Gods bedoelingen met de mens.
Levi had het wèl begrepen: Jezus is de weg naar het echte leven. Aards bezit, positie en invloed zijn niet het belangrijkste; alleen de weg van Jezus geeft blijvende blijheid. Daar kon Levi over meepraten; hij is uitgegroeid tot een volwaardige leerling van de Heer. Hij kreeg later een nieuwe naam: Mattheüs, een Hebreeuwse naam met de betekenis ‘geschenk van God’. Hij heeft het evangelie van Mattheüs geschreven, het eerste boek van het Nieuwe Testament.
De belastinginspecteur, die fraude pleegde, heeft zijn tolhuis vaarwel gezegd; hij is Jezus gevolgd, de bron van hemelse, eeuwige zegeningen. Hij was geestelijk ziek geweest, maar heeft zijn Dokter ontmoet. De zondaar is een rechtvaardige geworden; hij was ver weg, maar is dichtbij gekomen. Wat een verschil met de mensen die de Bijbel denken te kennen, die wel ‘Here, Here’ roepen, maar die niet doen wat Hij zegt. Zulke mensen zijn er ook nu nog. Zij zijn met velen.
Hoor jij misschien bij die mensen? Of heb je de keus voor Jezus gemaakt, net als Levi? Ben jij ook een leerling van de Heer geworden? Dan heb je dus ook gebroken met je oude leven en ben je Jezus gaan volgen. Kijk niet meer achterom, hou vol en blijf je richten op Jezus. Onderzoek of je leven zo is, zoals Hij het wil. Dan zul je een kind van God worden, want dat is Gods bedoeling, ook met jouw leven!