Het evangelie als instrument

De opwekkingsbeweging in Nederland is voortgekomen uit de Amerikaanse opwekking. Er is in wat van over de oceaan komt, grote verscheidenheid en ruime keuze: Jesus People, the Continental Singers, Toronto ‘blessing’, om maar niet te spreken over allerlei crusades, mobilizations, choirs, singers, preachers, brothers, missionaries en foundations. Het is van belang een facet in het revival aan te wijzen, dat opmerkelijk verschilt met de normale groei en ontwikkeling van een gemeente die rond het Woord van God geconcentreerd is. Dit Woord werkt immers in op de geest van de mens en vernieuwt deze. De opwekkingsbeweging richt zich niet allereerst tot de geest, maar tot het zielenleven en dan ook nog niet op het verstand om inzicht te verkrijgen, maar op het gevoelsleven. De emoties worden in beweging gebracht.

Van veel mensen in onze tijd, ook helaas van het nepchristendom, moet gezegd worden dat hun hart verhard is. Zij zijn star, leeg en emotieloos. Zelfs het rechtzinnige geloof doet de belijder niets meer. Het revival probeert deze verkilling te doorbreken en de innerlijke mens weer ontvankelijk te maken. Dit gebeurt o.a. door Amerikaans showprogramma’s die het oog nog plezier doen, het gevoel door muziek en zang in beweging brengen en die zo nu en dan met schokeffecten werken. Men sluit in zijn liedjes aan bij de eerste beginselen van het geloof en zingt over Jezus die de schuld heeft vergeven en de zonde betaald, maar buigt daarna de aandacht om naar de tijd, dat Jezus uit de hemel zal terugkeren om zijn Koninkrijk op aarde op te richten.

Aan een tijdperk van herstel, genezing en bevrijding en voor de openbaring van de zonen van God naar wie de zuchtende schepping uitziet, wordt in het programma geen aandacht geschonken. Om een beslissing te forceren, dramatiseert men de verschrikkingen van de eindtijd en brengt deze op het natuurlijke vlak. Tegelijkertijd tovert men de geredden een blijspel voor ogen, waarbij dezen door een plotselinge opname onttrokken zijn aan de aardse sfeer en vanuit gerieflijke wolkjes de oordelen over aarde kunnen zien. Men verwacht dan de grote verdrukking over het Joodse volk in de tijd van de antichrist, zoals Jona onder zijn wonderboom gezeten, uitzag naar de ondergang van Ninevé.

Veel gelovigen voelen zich in deze, mee door muziek opgevoerde, sfeer ook ‘opgewekt’ en anderen worden gestimuleerd de goede keus te doen, al weet men dan nog niet zo gauw voor wie men eigenlijk kiest. Na enkele dagen komen de emoties weer tot rust, de herinneringen vervagen en daarmee het revival.

Er zijn ook christenen die de opwekking niet in de showsfeer zoeken en er minder luchtig over denken. Zij houden zich bezig met een ander genre, namelijk in samenkomsten voor verootmoediging, waar het eigen ik verbroken wordt, de mens zijn persoonlijkheid, dat is de speciale structuur van zijn inwendige mens, moet verliezen en de tranen rijkelijk vloeien. Ook hier wordt het zielenleven in beweging gebracht. Ook hier is het verlangen naar sterke prikkels die de doodsheid van het innerlijke leven moeten doorbreken. In deze meetings gaat men openlijk schuld belijden en wordt men agressief tegenover zichzelf. Op deze wijze, door zichzelf te verliezen en zijn ziel te pijnigen, denkt men God een plezier te doen. Met de woorden van Jezus houdt men echter geen rekening, want deze zei:

  • ‘Wat heeft een mens eraan als hij de hele wereld wint, maar zichzelf verliest of schaadt’ (Luc.9:25).

De Heer kwam niet om te verderven en te verbrijzelen, maar om te herstellen, te behouden en de ziel te troosten. Men kan zich niet alleen amuseren met vrolijke zaken, maar ook genieten van gruwelijke tonelen. Zo herinner ik mij dat wij in onze jeugd de griezelverhalen lazen van Edgar Allan Poe. Deze schrijver, toevallig ook een Amerikaan, verhaalde uitvoerig allerlei huiveringwekkende gebeurtenissen. Zijn ‘tales of horror’ maakten hem wereldberoemd. Wanneer de story uitgelezen was, deden wij het boek opgelucht dicht en gingen verder met ons spel. Zo verlaten vele christenen opgelucht en opgewekt de revivalmeeting. Zij komen misschien wat dichter bij elkaar, maar daarmee nog niet nader tot Gods doel.

Wij hebben vele verootmoedigingssamenkomsten meegemaakt. Wij hebben mannen als kinderen zien huilen en elkaar om de hals zien vallen om vergeving te vragen. Blijvend resultaat voor het geestelijke leven hebben wij niet kunnen constateren. Het voorzag alleen in de behoefte om de ziel in beweging te brengen en de innerlijke mens bezig te houden: dus zuiver amusement.

De Heer vraagt niet of wij van het belijden van onze zonden een show maken, maar of wij ons voor Hém vernederen en ook ons kwaad willen belijden aan degenen die wij benadeeld hebben en dan zoveel als in ons vermogen ligt de door ons aangerichte schade willen herstellen of vergoeden. Deze Bijbelse regel behoedt ons voor ongedachte complicaties.

In een boetedienst beleed een voorganger dat hij naar een andere vrouw had gezien en zelfs op het punt gestaan had overspel met haar te bedrijven. Een onbekeerd zakenman reageerde hierop met de woorden: ‘Op het kompas van zo’n christen wil ik niet varen’. Het wekte hem niet op, maar dit ondoordachte belijden, waardoor de voorganger ook zijn gezinsleden in diskrediet bracht, stuitte hem terecht tegen de borst.

Ook ontstaan vaak moeilijkheden met broeders en zusters, als men verkeerde gedachten over anderen, die de duivel eerst geïnspireerd heeft, als eigen zonden gaat belijden, in plaats van zich direct van deze ingevingen te distantiëren en ze te verwerpen. Ik zei al dat ik nooit enig heil gezien heb van verootmoedigingssamenkomsten of boetedagen. Ik houd mij daarom liever aan de opbouw van gemeenten, waar ik niet van dag tot dag verbroken, maar wel vernieuwd word. Met mijn broeders en zusters wil ik de duivel weerstaan in de kracht van de Heilige Geest, zodat wij in vrede met God, maar ook met allen kunnen leven.