Introverte heiligmaking

Gemeenschap met welke heer?

Voor hen die oprecht verlangen naar een leven waar God blij mee is, bestaat het gevaar dat ongemerkt de heiligmaking een doel op zichzelf wordt. Deze begint dan de plaats in te nemen van God zélf en het ware geestelijke leven dat alleen Hij schenken kan. Menig oprecht gelovige raakt hierdoor verstrikt in een introverte en teruggetrokken heiligmaking en een constante zelfcontemplatie, waarbij het ‘ik-leven’ volkomen in het brandpunt van de belangstelling komt te staan. Het streven naar dit soort heiliging leidt tot religieus egocentrisme. Men is zich alleen nog maar bewust van zijn eigen geestelijke vooruitgang of juist van de onmacht om het gewenste geestelijke niveau te bereiken. In het eerste geval zal men last hebben van geestelijke hoogmoed. In het tweede geval krijgt men te kampen met depressie en frustratie.

De Bijbel leert echter dat Jezus Christus zélf altijd het middelpunt van ons bestaan moet vormen. We moeten op Hém onze aandacht richten en niet op onszelf. We moeten ons bewust worden van zijn tegenwoordigheid in ons leven. Paulus leerde dat God ons uitverkoren heeft om heilig te zijn en onberispelijk ‘voor zijn aangezicht, in liefde’. Ware heiligmaking brengt ons in dichte gemeenschap met de Heer.

  • ‘Want Hij die heiligt (Christus) en zij die geheiligd worden, zijn allen uit één (de Vader)’ (Hebr.2:11).

Onze gemeenschap met Jezus Christus en de Vader blijkt dus het ware kenmerk van een heilig leven te zijn. Als in ons leven dit persoonlijke contact ontbreekt, zijn we op de verkeerde weg, hoe ‘heilig’ onze wandel ook schijnt te zijn. We bevinden ons dan op een weg van heiligmaking waarop Christus Zelf niet aanwezig is. Deze weg is de weg van de Farizeeërs!

Sociale controle?

God heeft volkomen zuivere motieven als Hij heiligmaking van ons eist. Hij gebruikt dit niet om op die manier de mensheid op slinkse wijze onder de duim te houden. Als dat het geval was, zou de Heer de mens niet met een vrije wil hebben geschapen. Het is verschrikkelijk dat de heiligmaking onder kerkgangers vaak gehanteerd wordt als een soort sociale controle. Maar al te vaak gebruikt men deze om gehoorzaamheid af te dwingen aan de stokpaardjes en de tradities van de leiding van de gemeente. Op die manier degenereert de heiligmaking tot een soort verdovingsmiddel, waardoor persoonlijke verlangens en opinies onder controle gehouden worden. Elke uiting van persoonlijk initiatief wordt onder de druk van geboden en voorschriften in de kiem gesmoord. Zo wordt de heiligmaking een soort sociale controle die dient om menselijke relaties thuis of in de gemeente te verbeteren.

Tot Gód brengt ze echter niemand. Waarachtige heiligmaking is een deugd die de persoonlijkheid van de christen verrijkt en sterkt, in plaats van haar door manipulatie te verzwakken. Het spreekt vanzelf dat ware heiliging Gods kinderen altijd tot onderling respect en samenwerking brengt. Maar het grote doel is dat we tot Gód gebracht worden met als resultaat: een overvloedig geestelijk leven.

  • ‘In het Woord was leven en het leven (niet de heiligmaking) was het licht van de mensen’ (Joh.1:4).

Ons doel

Het is verkeerd om bepaalde goddelijke deugden of eigenschappen tot een geestelijk doel van ons leven op zichzelf te maken. De Bijbel geeft ons de opdracht om God zélf te zoeken. ‘Zoek Mij en leef’ (Amos 5:4,6). Ongetwijfeld bestaan er bepaalde voorwaarden voor het genieten van een intieme gemeenschap met onze God zoals rechtvaardigheid, liefde en heiligheid. Maar het zou bijvoorbeeld een grote fout zijn om de liefde tot een doel op zichzelf te verheffen, zoals zo vaak gebeurt. De gedachte is dan dat de liefde het enige wezenlijke doel van ons leven zou zijn en het enige middel waardoor ons geluk verzekerd kan worden.

We lezen echter in Gods Woord dat de liefde een ‘weg’ is, die ‘veel verder omhoog voert’. Hoewel de liefde op zichzelf iets uitnemends is, is en blijft ze niet meer dan een weg. Deze weg moet ons naar iemand leiden, namelijk naar Christus. Op dezelfde manier moet de heiligmaking ons leiden tot een diepere gemeenschap met God. ‘Jaag naar de heiliging, zonder welke niemand de Heer zal zien’ (Hebr.12:14). De heiliging is slechts een middel. Het doel is echter dat we God zien!

Mannen van God

De gelovige heiligt zich om in Gods tegenwoordigheid te kunnen leven. Zijn grote verlangen is om ‘de Heer heilig’ te zijn (Zach.14:20). Als Gods kind in zijn zoeken naar heiliging oprecht is, zal God zijn Geest over hem uitstorten. Zo zal de gelovige van Pasen naar Pinksteren geleid worden. Hij zal er geen genoegen mee nemen zich alleen maar gekruisigd te weten met Christus, opgewekt tot een nieuw leven. Hij zoekt naar de doop in Heilige Geest om verzegeld (letterlijk: authentiek verklaard) te worden met Gods zegel op zijn leven (Ef.1:13).

Als de Heer nalaat ons leven met de Gave van de Geest te verzegelen en ons zo ‘authentiek’ te verklaren, kan dat betekenen dat onze heiligmaking tot dusver alleen maar onze zelfgenoegzaamheid diende of gebruikt werd om allerlei intermenselijke relaties onder controle te houden en ons te doen conformeren met het gedragspatroon van onze groep. We moeten niet tevreden zijn met minder dan het overvloedige leven dat de Heer vanuit de gemeenschap met Hem schenken wil. Beter gezegd, met niets minder dan met God zèlf! Laten we niet alleen mannen zijn met grote deugden, maar bovenal ‘mannen van God!’